W codziennym życiu tak często korzystamy z produktów wykonanych z plastiku, że większość z nas przestała w ogóle zwracać na niego uwagę. A powinniśmy, szczególnie w wypadku opakowań do przechowywania żywności. Zobacz czemu wszyscy nagle interesują się tematem PET i dlaczego butelka butelce nie równa.
Na każdym opakowaniu wykonanym z plastiku obowiązkowo znajduje się informacja z jakiego tworzywa został wykonany. Jest umieszczona w charakterystycznym trójkącie utworzonym z trzech strzałek, w środku zawiera cyfrę w skali od 1 do 7 a poniżej, zazwyczaj, literowy opis. Taki symbol wiąże się z bardzo konkretnym składem i przeznaczeniem opakowania. Warto je poznać bliżej, bo niewłaściwe użytkowanie plastiku, nawet takiego dopuszczonego do kontaktu z żywnością, może być szkodliwe dla zdrowia.
Co oznaczają symbole i oznaczenia na butelkach i plastikowych opakowaniach PET?
PET/PETE
czyli politereftalan etylenu, to najczęściej wykorzystywane tworzywo sztuczne. Wykonane są z niego butelki do napojów (w tym wody), jednorazowe sztućce i naczynia, ale również włókna konstrukcyjne i budowlane. PET jest generalnie bezpieczny przy kontakcie z żywnością, pod warunkiem zachowania odpowiednich reguł. Przede wszystkim chodzi o unikanie ponownego wykorzystywania jednorazowych opakowań – potwierdzona jest bowiem możliwość występowania związków chemicznych niekorzystnie oddziaływujących na układ hormonalny w wyniku utleniania produktu. Ponadto należy unikać wystawiania opakowań PET na działanie promieni słonecznych, również mogących wywołać szkodliwe reakcje chemiczne.
HDPE – co to jest?
to skrócone oznaczenie polietylenu wysokiej gęstości. Jest bardziej trwały niż tworzywo PET dlatego służy do produkcji chociażby rur, nart czy żagli. Mimo, że już dawno potwierdzono jego szkodliwość w kontakcie z żywnością, nadal robi się z niego opakowania i folię do jej przetrzymywania. Jego zaletą jest fakt, że pojemniki z HDPE można użytkować wielokrotnie.
V/PVC a plastikowe opakowania
powszechnie wykorzystywany polichlorek winylu używany jest zarówno do produkcji folii ochronnej na żywność, jak i wykładzin podłogowych, stolarki okiennej i płyt gramofonowych. Jest przy okazji wysoce toksyczny dla zdrowia a jego spalanie wydziela trujące dioksyny.
Kolejny symbol na butelce. Przedstawiamy: LDPE
to polietylen niskiej gęstości. Podobnie jak HDPE może być wielokrotnie użytkowany. Jest jednak jeszcze mniej bezpieczny w kontakcie z żywnością niż jego gęstszy brat, co nie przeszkadza powszechnie wykorzystywać go w branży spożywczej czy farmaceutycznej.
PP – co to za tajemniczy symbol na butelce?
skrót oznacza polipropylen wielokrotnego użytku i razem z HDPE i LDPE należy do najbardziej kontrowersyjnych opakowań dopuszczonych do kontaktu z żywnością. Stosuje się go również do wytwarzania rur, izolacji przewodów elektrycznych, płyt, profili i folii.
PS – nie pylić z Photoshop’em
to popularny polistyren, najbardziej znany w swojej spienionej formie jako styropian. Jest wysoce szkodliwy i nie powinno się go używać do przechowywania żywności. Mimo to można czasem znaleźć chociażby przykrywki do kubków na kawę właśnie z tego materiału.
INNE, czyli OTHER
szeroka grupa tworzyw sztucznych nie powinna być wykorzystywana do produkcji opakowań mających kontakt z żywnością ze względu na obecność bisfenolu A (BPA). Związek ten może przyczyniać się do powstawania wielu chorób układu nerwowego i hormonalnego, w tym choroby Alzheimera i depresji. Dodawanie BPA do opakowań na żywność od lat wywołuje wiele dyskusji na całym świecie tym bardziej, że używa się go np. przy produkcji butelek dla niemowląt. Jeśli opakowanie z kategorii “OTHER” nie ma wyraźne zaznaczone “BPA free” lepiej zrezygnować z jego używania.
To wszystko brzmi trochę niepokojąco i, bez wątpienia, najlepiej jest posługiwać się wyłącznie opakowaniami szklanymi lub papierowymi. Nie zawsze jest to jednak możliwe. Poniekąd jesteśmy skazani na plastik – jest tani w produkcji i praktyczny w użyciu. Dlatego warto pamiętać o kilku najważniejszych zasadach:
- opakowań PET nie należy używać wielokrotnie i nie wystawiać na słońce
- do regularnego przechowywania żywności najlepiej używać plastiku z kategori 2 (HDPE) i 5 (PP)
- unikać opakowań z grupy 7 (OTHER), nie podgrzewać ich ani nie wlewać do nich wrzątku